Fidan’ın iki devlet açıklaması değerlendirildi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın son Lefkoşa temaslarının ardından yaptığı açıklama, Kıbrıs’ta iki devletli çözüm önerisini yeniden gündeme taşıdı. Fidan, Kıbrıslı Türklerin egemen eşitliğinin tanınması koşuluyla iki devletin yan yana var olmasını en gerçekçi çözüm olarak nitelendirdi.

Değerlendirmede, Avrupa Birliği’nin Türkiye 2026 Raporu’nda bu yaklaşımın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarına aykırı olduğunun belirtildiği aktarıldı. Ayrıca Türkiye’nin, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeleri KKTC’yi resmen tanımaya ikna edemediği ifade edildi.

Yazıda, Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın internet sitesinde yayımlanan 11 Şubat 1959 tarihli Zürih Garanti Antlaşması da tartışmanın hukuki dayanağı olarak ele alındı. Antlaşmanın 1. maddesinde Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Ada’nın taksimine yol açacak faaliyetleri önleme taahhüdü yer alıyor.

Antlaşmanın 2. maddesi Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’ye düzenin garantörlüğünü ve taksimi önleme yükümlülüğünü veriyor. 3. madde ise müdahale hakkını mevcut düzeni münhasıran yeniden oluşturma koşuluna bağlıyor; değerlendirmede bu hükümlerin taksim temelinde ayrı bir devlet kurulmasıyla çeliştiği savunuluyor.

Metinde, Fidan’ın Kıbrıslı Türklerin özgür iradesine ilişkin sözleri de sorgulanıyor. Kuzey Kıbrıs’taki seçimlere müdahale edildiği, gazeteciler ve sendika yöneticilerinin tehdit altında olduğu, Türkiye’deki iktidarı eleştiren bazı aydın ve sanatçılara giriş yasağı uygulandığı ileri sürülüyor.

Değerlendirmede ayrıca Kuzey Kıbrıs’ta yıllardır planlı nüfus sayımı yapılmadığı ve demografik yapının açıklanmadığı iddia ediliyor. KKTC yasalarına aykırı olduğu belirtilen AKP parti binasının Lefkoşa’da açılması da egemenlik tartışmasının örnekleri arasında gösteriliyor.