Yargıtay, önleme araması kararlarında açık kapsam aradı

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, kolluk kuvvetlerinin önleme aramalarına ilişkin kararında, aramanın yapılacağı yer, zaman, sebep, konu ve kapsamın açıkça belirtilmesi gerektiğini vurguladı. Daire, polis sorumluluk bölgesinin tamamını kapsayan soyut bir arama kararı verilemeyeceğine hükmetti.

Polis sorumluluk bölgesinde yapılan bir uygulamada iki kişi uyuşturucu madde ticareti yapmak iddiasıyla gözaltına alındı. Şüpheliler hakkında açılan davada Ağır Ceza Mahkemesi mahkûmiyet kararı verdi.

Sanık avukatlarının temyizi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 10. Ceza Dairesi, önleme aramasının kapsamına ilişkin gerekçeyle kararı bozdu. Yeniden yargılama yapan Ağır Ceza Mahkemesi, sanıkların beraatine karar verdi.

Cumhuriyet savcısının temyiz başvurusunu değerlendiren daire, beraat kararında isabetsizlik bulunmadığını belirterek başvuruyu reddetti ve hükmü oy birliğiyle onadı. Yargıtay, soyut biçimde belirlenen polis sorumluluk bölgesinin tamamında arama yapılamayacağını, bu yolla elde edilen delillerin hukuka aykırı olduğu için hükme esas alınamayacağını kaydetti.

Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği’nin 20/2-a maddesine göre, önleme araması kararında aramanın yapılacağı yer, zaman, sebep, konu ve kapsamın açıkça belirtilmesi gerekiyor.

Dairenin 2023’te verdiği başka bir kararda da arama kararının belirli suçlarla sınırlandırılmasının önemi vurgulanmıştı. Bu tür bir kararla elde edilen deliller, kararın kapsamadığı suçlarda delil olarak kullanılamıyor; 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki suçları önlemek amacıyla alınan kararla bulunan uyuşturucu maddelerin, uyuşturucu madde ticareti suçu yönünden delil niteliği taşımadığı belirtilmişti.

Önleme araması kararı normal şartlarda kolluk kuvvetlerinin talebi üzerine Sulh Ceza Hâkimi tarafından veriliyor. Hâkime ulaşmanın zaman kaybına yol açacağı ve gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise illerde vali, ilçelerde kaymakam onayıyla uygulanabiliyor.