TÜİK: Hanelerde gıda israfının başlıca nedeni bozulma
2025 Hanehalkı Bütçe Araştırması’nda bozulma, gıdaların çöpe gitme nedenleri arasında yüzde 74,4 ile ilk sırada yer aldı. Taze meyve ve sebzeler en çok israf edilen grup oldu.
TÜİK’in 2025 Hanehalkı Bütçe Araştırması’na göre Türkiye’de evlerde en çok israf edilen gıda grubu taze meyve ve sebzeler oldu. Bu ürünler, gıda israfının yüzde 39,7’sini oluştururken ekmek yüzde 32,5 ile ikinci sırada yer aldı.
Süt ve süt ürünlerinin israftaki payı yüzde 15,1 olarak hesaplandı. Kuru bakliyat yüzde 5,9’da kalırken makarna ile et ve et ürünlerinin payı yüzde 2,7’şer oldu.
Taze meyve ve sebzelerin israftaki payı 2024’te yüzde 40,1’di. Oran bir yılda gerilese de bu ürün grubu listenin ilk sırasındaki yerini korudu.
Gıdaların çöpe gitmesinin başlıca nedeni yüzde 74,4 ile bozulma oldu. Son kullanma tarihinin geçmesi yüzde 12,1, ihtiyaçtan fazla satın alma veya pişirme ise yüzde 6,3 oranında neden olarak sıralandı.
Araştırmaya göre hanelerin yüzde 54,4’ü 2025’te alışverişe liste yaparak çıktığını belirtirken plansız alışveriş yapanların oranı yüzde 14,4 oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda israfını azaltmak için planlı alışveriş, doğru saklama koşulları ve ihtiyaç kadar ürün satın alınmasının önemini vurguluyor; Bakanlığın 2024 tahminlerine göre Türkiye’de hanelerde yıllık yaklaşık 10,8 milyon ton gıda atığı oluşuyor.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın Food Waste Index 2024 raporuna göre 2022’de dünya genelinde 1,05 milyar ton gıda israf edildi. Bu miktarın 631 milyon tonu, yaklaşık yüzde 60’ı, hanelerden kaynaklandı; dünya genelinde kişi başına yıllık ortalama evsel gıda israfı 79 kilogram olarak hesaplandı.
