DARPA’nın 27 milyon dolarlık desteğiyle Hawaii’de kıyı projesi
ABD Savunma Bakanlığına bağlı DARPA’nın desteklediği çalışmada Kalaeloa’ya 60 beton blok yerleştirilecek; başarılı olması halinde benzer yapılar Hawaii’nin başka kıyılarında da gündeme gelebilecek.
ABD’nin Hawaii eyaletindeki Kalaeloa bölgesinde, kıyıları dalgalardan korumak ve deniz canlılarına yeni yaşam alanı oluşturmak amacıyla 60 beton blok denize yerleştiriliyor. Her biri yaklaşık 4 ton ağırlığındaki blokların kurulumuna başlandı; çalışmaların 2027 yılının başlarında tamamlanması hedefleniyor.
Geleneksel dalgakıranlardan farklı tasarlanan yapılar, dalgaların kıyıya ulaşmadan önce enerjisinin bir bölümünü azaltmayı amaçlıyor. Blokların biçimi, suyun ve deniz canlılarının yapılar arasında hareket etmesine de imkân verecek.
Projenin bir diğer hedefi, blokların zamanla yapay resiflere dönüşmesi. Mercanların tutunmasını kolaylaştırmak için betonların üzerine özel seramik parçalar yerleştiriliyor; kullanılacak mercanların bir bölümü de blokların konacağı alandan önceden taşındı.
Araştırmacılar, sağlıklı mercan resiflerinden kaydedilen su altı seslerini hoparlörlerle yayımlayarak deniz canlılarını bölgeye çekmeyi planlıyor.
Sistemin küçük ölçekli modeliyle yapılan deneylerde dalga enerjisinin yaklaşık yüzde 80’inin azaltılabildiği görüldü. Ancak Hawaii’de kurulacak 50 metrelik yapı henüz deneme aşamasında; gerçek deniz koşullarındaki etkisi çalışmalar tamamlandıktan sonra ölçülecek.
ABD Savunma Bakanlığına bağlı DARPA’nın 27 milyon dolarla desteklediği projeden sonuç alınması halinde benzer yapıların Hawaii’nin başka kıyılarında da kullanılması gündeme gelebilecek.
